Thay vì đốn hạ cây xoài nằm giữa khu đất để lấy chỗ xây nhà, gia chủ và kiến trúc sư quyết định biến nó thành trung tâm của toàn bộ công trình.
Tọa lạc tại thành phố Thrissur, bang Kerala (Ấn Độ), ngôi nhà rộng khoảng 580 m2 được thiết kế như một "nhà kính xanh", nơi cây cối, ánh sáng và gió trời trở thành một phần của kiến trúc.
Mọi không gian đều hướng về cây xoài
Ngay từ những ngày đầu khảo sát hiện trạng, cây xoài lâu năm đã trở thành yếu tố quan trọng nhất của dự án.
Thay vì xem đó là trở ngại, kiến trúc sư Arjun Joshy lựa chọn giữ nguyên hiện trạng và phát triển toàn bộ công trình xoay quanh thân cây. Kết quả là một khoảng sân trong lớn được tạo ra ở vị trí trung tâm ngôi nhà, nơi cây xoài tiếp tục sinh trưởng như một phần của đời sống thường nhật. Từ phòng khách, phòng ăn đến hành lang tầng trên, mọi góc nhìn đều hướng về khoảng xanh này.
Cầu thang uốn quanh thân cây
Thách thức lớn nhất của công trình là tổ chức giao thông giữa các tầng mà không ảnh hưởng đến bộ rễ hay tán cây.
Giải pháp cuối cùng là một hệ cầu thang xoắn mềm mại ôm quanh thân xoài. Công trình dường như được xây để nhường chỗ cho thiên nhiên thay vì ngược lại.
Nhìn từ trên cao, cầu thang trở thành điểm nhấn kiến trúc nổi bật, đồng thời tạo nên trải nghiệm đặc biệt cho người sử dụng khi mỗi lần di chuyển đều đi qua khoảng xanh trung tâm.
Ngôi nhà của ba thế hệ
Gia chủ là một kỹ sư phần mềm trở về Kerala sinh sống cùng gia đình sau đại dịch Covid-19. Yêu cầu đặt ra cho kiến trúc sư là tạo nên một không gian đủ rộng cho ba thế hệ cùng chung sống nhưng vẫn đảm bảo sự riêng tư cho từng thành viên.
Bởi vậy, thay vì chia tách thành các khối chức năng độc lập, công trình sử dụng sân trong như một "phòng sinh hoạt chung" tự nhiên. Ánh sáng, gió và cây xanh trở thành sợi dây kết nối các thành viên trong gia đình. Theo gia chủ, đây cũng là khu vực được sử dụng nhiều nhất mỗi ngày.
Vật liệu địa phương và kiến trúc nhiệt đới
Ngôi nhà mang đậm ngôn ngữ kiến trúc Kerala với mái ngói dốc, cửa gỗ tếch, tường gạch đất nung và đá tự nhiên. Nhiều cấu kiện từ ngôi nhà cũ trên khu đất được tháo dỡ, phục hồi và tái sử dụng trong công trình mới.
Sự kết hợp giữa vật liệu bản địa với các giải pháp hiện đại như mái kính lấy sáng hay hệ thống thông gió tự nhiên giúp không gian luôn thoáng đãng, hạn chế phụ thuộc vào điều hòa.
Khi thiên nhiên trở thành chủ nhân của ngôi nhà
Khác với nhiều công trình hiện đại cố gắng kiểm soát cảnh quan, ngôi nhà tại Kerala được thiết kế để thích nghi với cây xoài hiện hữu.
Tán cây tạo bóng mát cho sân trong, mang ánh sáng thay đổi theo từng mùa và trở thành điểm gặp gỡ tự nhiên của cả gia đình.
Không chỉ là một giải pháp kiến trúc, cây xoài còn lưu giữ ký ức của khu đất, biến công trình thành nơi kết nối giữa quá khứ và hiện tại.
Trong ngôi nhà này, thiên nhiên không còn là yếu tố trang trí. Nó thực sự là một phần của kiến trúc và đời sống.
